Овошјето и зеленчукот се меѓу најважните делови од здравата исхрана. Тие обезбедуваат витамини, минерали, растителни влакна и бројни корисни соединенија кои придонесуваат за добро здравје и намален ризик од многу заболувања.
Во последните години сè повеќе луѓе консумираат свежи салати, смути, свежо сечен зеленчук и овошје, како и замрзнати производи кои понекогаш се користат без дополнителна термичка обработка. Иако ова носи бројни нутритивни придобивки, истовремено бара поголемо внимание кон безбедноста на храната.
Зошто свежата продукција може да претставува ризик?
За разлика од месото или многу други производи, овошјето и зеленчукот често се консумираат сурови т.е непреработени. Тоа значи дека не поминуваат низ процес на готвење кој би можел да ги уништи потенцијално присутните микроорганизми.
Во текот на производството, бербата, транспортот, преработката и продажбата, свежата продукција може да дојде во контакт со различни извори на контаминација, како што се почва, вода, животни, опрема или работни површини.
Кои микроорганизми се најчесто поврзани со овошјето и зеленчукот?
Најголемо внимание привлекуваат бактериите како Listeria monocytogenes, Salmonella spp. и патогените видови на Escherichia coli. Овие микроорганизми можат да предизвикаат сериозни заболувања, особено кај ранливите групи на население. Посебно внимание заслужува Listeria monocytogenes, бидејќи може да преживува и да се размножува дури и на температури во фрижидер. Иако инфекциите се релативно ретки, тие можат да бидат многу сериозни, особено кај бремени жени, новороденчиња, постари лица и лица со ослабен имунитет.
Како се намалува ризикот?
Безбедноста започнува уште на ниво на производство. Земјоделците и производителите треба да користат безбедна вода за наводнување, да спречат пристап на животни до насадите, да одржуваат добра хигиена и да обезбедат целосна следливост на производите. Во преработувачките капацитети се применуваат системи за контрола на ризиците, редовно чистење и дезинфекција, следење на температурата и микробиолошки анализи за потврда на безбедноста на производите.
Што можат да направат потрошувачите?
И потрошувачите имаат важна улога во намалувањето на ризикот. Неколку едноставни мерки можат значително да придонесат за безбедноста:
- Темелно миење на овошјето и зеленчукот пред консумирање.
- Одделувајте ги суровите намирници од готовата храна.
- Одржувајте чисти работни површини и прибор.
- Почитувајте ги условите за чување наведени на пакувањето.
- Замрзнатиот зеленчук кој не е означен како подготвен за директна консумација треба соодветно термички да се обработи.
Посебна грижа за ризичните групи
Бремените жени, малите деца, постарите лица и лицата со ослабен имунитет треба да бидат особено внимателни при консумирање свежи салати, никулци и други сурови производи кои можат да претставуваат поголем ризик. За овие категории потрошувачи, дополнителната термичка обработка често е најбезбедниот избор.
