Во многу делови од светот, јадливите инсекти одамна се дел од традиционалната исхрана. Но, во Европа и во поголем дел од западниот свет, самата помисла на јадење скакулци, брашнарски црви или ларви кај многу луѓе предизвикува непријатност. Сепак, во последните години инсектите сè почесто се споменуваат како можен алтернативен извор на протеини. Причината за тоа не е само љубопитноста кон нови намирници, туку и потребата од поодржливи начини за производство на храна.
Зошто токму инсекти?
Главниот аргумент во корист на јадливите инсекти е нивната одржливост. Во споредба со традиционалното производство на месо, одгледувањето инсекти најчесто бара помалку земјиште, помалку вода и создава помалку емисии на стакленички гасови. Инсектите исто така имаат добра ефикасност во претворањето на храната што ја јадат во телесна маса. Тоа значи дека за производство на одредена количина протеин може да биде потребно помалку храна отколку кај говедата, свињите или живината.
Дополнителна предност е можноста за нивно вклучување во циркуларната економија. Некои системи за одгледување инсекти користат нуспроизводи од прехранбената индустрија како храна за инсектите, со што се намалува отпадот и се добива нов извор на протеин.
Дали инсектите се хранливи?
Многу јадливи инсекти содржат значителни количини протеини, а некои видови имаат и поволен профил на масти. Брашнарските црви и скакулците, на пример, често се споредуваат со традиционалните извори на животински протеини.
Покрај протеините, инсектите можат да содржат и минерали, витамини и незаситени масни киселини. Сепак, нивниот точен нутритивен состав зависи од видот на инсектот, начинот на одгледување, храната со која се хранат и начинот на преработка.
Безбедноста на храната останува клучно прашање
Иако инсектите се консумираат со векови во некои култури, нивното масовно производство за европскиот пазар е релативно нова област. Затоа, безбедноста на храната е еден од најважните аспекти.
Потребно е внимателно да се контролираат условите на одгледување, храната што им се дава на инсектите, фазата во која се собираат, начинот на обработка и складирањето на готовиот производ.
Како и кај другите извори на протеин, можни се микробиолошки ризици доколку производството не е добро контролирано. Дополнително, постои прашање на алергии. Лицата кои се алергични на ракови или школки може да имаат поголем ризик од реакција и на одредени инсекти, бидејќи постои сличност во некои протеини.
Регулативата и новата храна
Во Европската Унија, јадливите инсекти се третираат како „нова храна“. Тоа значи дека пред да бидат дозволени за продажба, мора да поминат проценка на безбедноста и да добијат одобрение. Овој процес е важен бидејќи обезбедува дека производите што ќе стигнат до потрошувачите се произведени, обработени и означени според јасни правила.
Дали потрошувачите ќе ги прифатат?
Најголемиот предизвик можеби нема да биде технологијата, туку културата. Во земји каде инсектите не се дел од традиционалната исхрана, прифаќањето може да оди бавно.
Поверојатно е дека потрошувачите прво ќе ги прифатат инсектите во преработена форма, на пример како брашно од инсекти во протеински барови, тестенини, крекери или спортска исхрана, отколку како цели инсекти на чинија.
Јасното означување, транспарентноста и едукацијата ќе бидат клучни за довербата на потрошувачите.
Јадливите инсекти имаат потенцијал да бидат одржлив и хранлив извор на протеини, особено во свет во кој расте потребата за храна, а природните ресурси се под сè поголем притисок. Но, нивната иднина како дел од секојдневната исхрана ќе зависи од неколку фактори: безбедно производство, јасна регулатива, прифатлив вкус, добра комуникација со потрошувачите и почитување на културните навики. Инсектите можеби нема наскоро да ги заменат традиционалните извори на протеини, но сигурно ќе останат важна тема во разговорите за храната на иднината.
