Кога зборуваме за сигурност на храната, најчесто мислиме на тоа дали храната е доволно достапна за сите луѓе. Но, современиот концепт оди многу подалеку од тоа. Сигурност на храната подразбира секој човек, во секое време, да има пристап до доволно количини безбедна, хранлива и достапна храна која ги задоволува неговите потреби за здрав живот.
Имаме повеќе храна од кога било – но дали тоа е доволно?
Во последните децении светот успеа да произведува огромни количини храна. Денес глобално се произведуваат доволно калории за исхрана на светската популација. Сепак, милиони луѓе и понатаму се соочуваат со глад, најчесто поради нееднаква распределба на храната, сиромаштија и ограничен пристап до пазарите.
Од друга страна, современиот начин на исхрана создаде нов проблем. Денес повеќе од две милијарди луѓе во светот имаат прекумерна телесна тежина или дебелина, што придонесува за појава на хронични заболувања како срцеви болести, дијабетес тип 2 и одредени видови рак.
Цената на евтината храна
Современото производство овозможи храната да биде подостапна и поевтина. Но, ова има и своја цена.
Интензивното земјоделство е поврзано со:
- поголема употреба на ѓубрива и пестициди,
- загадување на водите и почвата,
- зголемени емисии на стакленички гасови,
- губење на биодиверзитетот,
- деградација на земјоделското земјиште.
Научниците предупредуваат дека природните ресурси не се неограничени и дека долгорочното производство на храна мора да се усогласи со капацитетите на планетата.
Зошто биодиверзитетот е важен за храната?
Голем дел од културите што ги јадеме зависат од природните екосистеми и од инсектите опрашувачи.
Пчелите, пеперутките и многу други инсекти играат клучна улога во производството на овошје, зеленчук, кафе, какао и бројни други култури. Намалувањето на нивните популации може директно да влијае врз глобалното производство на храна.
Истовремено, современото земјоделство се потпира на релативно мал број растителни и животински видови, што го прави системот почувствителен на болести, климатски промени и други ризици.
Предизвикот на растечката потрошувачка на месо
Со растот на животниот стандард расте и потрошувачката на месо и млечни производи.
Производството на животински производи бара значително повеќе земјиште, вода и храна отколку производството на растителна храна. Дополнително, сточарството е значаен извор на емисии на стакленички гасови.
Поради тоа, многу експерти сметаат дека умереното намалување на потрошувачката на месо може да придонесе за поодржлив систем на храна.
Антимикробна резистенција – тивка закана
Употребата на антибиотици во сточарството е уште еден важен предизвик.
Прекумерната употреба на антибиотици може да придонесе за развој на бактерии отпорни на лекови, што претставува сериозен ризик и за здравјето на луѓето и за здравјето на животните.
Поради тоа, сè повеќе земји и компании воведуваат мерки за одговорна употреба на антимикробни средства во производството на храна.
Како изгледа одржливата иднина на храната?
Идниот систем на храна треба истовремено да биде:
- продуктивен,
- безбеден,
- нутритивно квалитетен,
- економски одржлив,
- и еколошки одговорен.
Решенијата вклучуваат намалување на отпадот од храна, поодржливи земјоделски практики, поголема разновидност на култури, одговорна употреба на антибиотици и подобар баланс помеѓу растителната и животинската храна.
Вистинската сигурност на храната не значи само да има доволно храна денес. Таа значи да обезбедиме и идните генерации да имаат пристап до безбедна, хранлива и достапна храна, без да ги исцрпуваме природните ресурси од кои зависиме.
Затоа иднината на храната не е само прашање на производство — туку и на одржливост.
