Што е етилен оксид?
Етилен оксидот е гас кој во минатото се користел за дезинфекција на храна, складишта и транспортни контејнери. Благодарение на неговата способност да уништува микроорганизми без загревање, долго време бил користен како фумигант во прехранбената индустрија. Сепак, научните истражувања покажале дека етилен оксидот претставува сериозен ризик за здравјето на луѓето. Поради тоа, Европската Унија ја забрани неговата употреба уште во 1991 година. Денес тој е класифициран како супстанца која може да предизвика генетски оштетувања, рак и негативни ефекти врз репродуктивното здравје. Иако е забранет во ЕУ, во некои земји како САД, Канада и Индија сè уште е дозволен за одредени намени поврзани со храната, што претставува предизвик за меѓународната трговија и контролата на увозот.
Главниот проблем е што етилен оксидот може да остане како остаток во храната или да формира други соединенија кои подолго се задржуваат во производите. Најважно од нив е 2-хлороетанолот, супстанца која настанува како резултат на реакциите на етилен оксидот. Поради тоа, европските лаборатории не го бараат само самиот етилен оксид, туку го анализираат и присуството на 2-хлороетанол. Во пракса, токму ова соединение најчесто се открива во контаминираните производи.
Како започна проблемот во Европа?
Во 2020 година европскиот систем за брзо предупредување за храна (RASFF) откри високи концентрации на етилен оксид во семки од сусам увезени од Индија. Ова доведе до стотици повлекувања на производи од европскиот пазар, а подоцна контаминацијата беше пронајдена и во други производи како:зачини и билки, житарици, сусамови производи, гуар гума,
ксантан гума, додатоци во исхраната, калциум карбонат.
Случајот се смета за една од најголемите европски акции за повлекување на храна во последните години.
Како се контролира ризикот?
Европската Унија има воспоставено многу строги максимално дозволени нивоа на етилен оксид во храната. Доколку лабораториските анализи покажат вредности над дозволените граници, производот се смета за небезбеден и мора веднаш да биде повлечен од пазарот.
Производителите и увозниците се должни:да избираат доверливи добавувачи, да бараат сертификати за безбедност, да спроведуваат редовни лабораториски анализи, да обезбедат целосна следливост на суровините.
Што значи ова за потрошувачите?
Откривањето на етилен оксид во храната покажува колку е важен системот за контрола на безбедноста на храната. Иако ваквите случаи можат да предизвикаат загриженост, тие истовремено демонстрираат дека европските механизми за мониторинг и повлекување на производи функционираат ефикасно.
